"Enter"a basıp içeriğe geçin

5. Hafta – İŞL101 Dersi Notları

Yazıdaki Temel Başlıklar:

  • İşletmelerin Hukuki Yapıları Bakımından Sınıflandırılması
    • Kamu İşletmeleri
    • Yabancı Sermayeli İşletmeler
  • İşletmeler Arası Anlaşmalar Bakımından İşletmelerin Sınıflandırılması
    • Centilmenlik Anlaşması Yapan İşletmeler
    • Konsorsiyumlar
    • Kartel
    • Tröst
    • Konsern
    • Holding
    • Birleşmeler (Merger/Fizyon)

Eğer ihtiyacınız varsa bu yazıyı PDF dosyası olarak da indirebilirsiniz: İŞL101-22.10.2018

Yazıda herhangi bir eksiklik veya yanlışlık olduğunu düşünüyorsanız veya eklemek istediğiniz şeyler varsa bunları yorum olarak belirtebilirsiniz. Uygun görülenler yazıya dahil edilecek, hatalar düzeltilecektir.

Bu yazı, bir önceki haftanın devamı niteliğindedir. Eğer başlıklar hakkında bilgi sahibi değilseniz bir önceki bölümü okumanızı tavsiye ederim: 4. Hafta – İŞL101 Dersi Notları

b-) Kamu İşletmeleri

Bir kısmı veya tamamı kamuya ait olan işletmelerdir.

b.1-) Merkezi yönetim bütçesine bağlı idareler

Örnek: Bakanlıklar, SGK

b.2-) Döner Sermayeli İşletmeler.

Örnek: Hastaneler, Darphane

b.3-) Yerel Yönetimler (Mahalli İdareler).

Örnek: Belediyeler

b.4-) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT):

b.4.1-) İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT): KİT’lerin en büyük ve önemli bölümünü oluşturan iktisadi devlet teşekkülleri, ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve ulusal ekonomi ile uyum içerisinde çalışan KİT’lerdir.

Sermayesinin tamamı devlete ait iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan KİT’lerdir. Tüzel kişiliğe sahiptirler ve sorumlulukları sermaye ile kısıtlıdır.

b.4.2-) Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK): Sermayesinin tamamı devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan KİT’lerdir. Örnek: Devlet Demir Yolları

c-) Yabancı Sermayeli İşletmeler

  • Yabancı sermayeyi teşvik kanununa göre kurulan işletmelerdir.
  • Pertol kanununa göre kurulmuş işletmelerdir.
  • İki ve çok taraflı uluslararası anlaşmalara göre kurulan işletmelerdir.
  • Türk parası kıymetini koruma kanununa göre kurulan işletmelerdir.

6-) İşletmeler Arası Anlaşmalar Bakımından İşletmelerin Sınıflandırılması

a-) Centilmenlik Anlaşması Yapan İşletmeler: Karşılıklı söz vermeye dayanan ve tarafların veya bunlardan birinin vazgeçmesi halinde hiçbir yaptırımın olmadığı anlaşmalardır.

b-) Konsorsiyumlar: Köprü, yol, baraj gibi büyük projelerin gerçekleştirilebilmesi için birden fazla şirketin bir araya gelme durumudur.

c-) Kartel(ler): Aynı dalda çalışan iki veya daha fazla işletmenin rekabeti azaltmak veya ortadan kaldırmak için hukuki bağımsızlıklarını yitirmeden yaptıkları antlaşma ile oluşturdukları tekelci birliktir. Kartelin güçlü ve etkili olabilmesi için katılan işletmelerin o malın en büyük bölümünü elinde bulundurmaları gerekir.

d-) Tröst(ler): İki veya daha fazla işletmenin tekelci güç oluşturmak maksadıyla hukuki bağımsızlıklarını yitirerek sermaye ve yönetimlerini birleştirmelerine denir.

e-) Konsern: Kartele benzeyen bir birleşme şekli olan konsern, genellikle daha az firmanın daha yakın ilişkilerle bir araya gelerek karlarını artırma çalışmasıdır. Bu türde hukuki bağımsızlık vardır ama iktisadi bağımsızlık ortadan kalkar.

f-) Holding(ler): Bir şirketin, başka şirketlerin hisse senetlerinin büyük bölümüne sahip olmak suretiyle yönetim ve denetimlerini ele geçirmesiyle oluşan şirketler grubudur.

g-) Birleşmeler (Merger/Fizyon): İki veya daha fazla şirketin tek işletme haline gelmesi durumudur.

İlk Yorum Sizden Gelsin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir